Eflani’ye Dair
Eflani'ye Dair
Eflani 54 köyü ile merkezde 6 mahallesi bulunan Karabük iline bağlı bir ilçedir. Doğuda Kastamonu İlinin Araç, Batıda Karabük İlinin Safranbolu, Kuzeyde Bartın İlinin Ulus ilçesi ile çevrilidir. İlçe Karabük İl merkezine 46km, Kastamonu İl merkezine ise 83 km uzaklıktadır. Karasal iklimin hakim olduğu ilçenin merkez rakımı 950 metredir.
Eflani genel olarak yaşlı nüfusun yoğun olarak bulunduğu ve tarımsal faaliyetlerin yaygın olarak yapıldığı bir ilçedir. İlçenin genel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. 26 bin ha’lık tarım alanı varlığı ile Eflani, Karabük ilinin en büyük ilçesidir. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre ekilen tarım alanı %45 dir. Hayvan varlığının ilçelere göre dağılımına bakarak, büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin ve tavuk dışında kalan hindi/ kaz gibi diğer türdeki kanatlı hayvan yetiştiriciliğinin ilçede yoğun olarak yapıldığını, halkın bu alanlarda gelenekten gelen bir tecrübeye sahip olduğunu söyleyebiliriz.
Yemek Kültürü
İlçenin yemek kültürü çok geniştir. Özellikle kış mevsiminde baş tacı olan yemek Eflani Hindi Bandırmasıdır.
Eflani Hindi Bandırması
Eflani Hindi Bandırması; hindilerden elde edilen yağ ile su ve et ve buğday unuyla yapılan özel ekmeklerle hazırlanan, pişirilmesi ve servis edilmesi aşamalarıyla yöreye özgü bilgi ve ustalık gerektiren bir tören yemeğidir.
Katır Yolu
Eflani’den eski adıyla “Paflagonya’dan” Safranbolu’ya “Zağfiranpolis’e” uzanan 36 Kilometrelik Tarihi Katır Yolu geçmişin izlerini günümüze taşımaktadır.
1994 yılında Safranbolu’yla birlikte UNESCO Dünya Miras Listesine dâhil edilen Katır Yolu birçok Medeniyete ev sahipliği yapmıştır.
36 Kilometrelik Patika Taş yolda Eski Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Devletinden kalma Köprü, Han, Kurgan(Mezar) ve Çeşme (Sebil) gibi birçok tarihi eser yer almaktadır.
Katır yolunun tarihi çok eski dönemlere dayanmaktadır.
Bitinya Krallığı döneminde ticari ve askeri amaçlı inşa edilen Katır yolunda Eski Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Devletinin izleri bulunmaktadır.
Bir dönem Bizans Hâkimiyetinde olan Katır Yolunun, Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı Devletinin hâkimiyetine geçtiği bilinmektedir.
1400’lü yıllarda ticari ve askeri amaçlı kullanılan yolda ulaşım, At ve Katır gibi çeşitli hayvanlarla sağlanmaktaydı.
Osmanlı Devleti döneminde Kastamonu Sancağı ile Amasra Kolonisi arasında ticari alışverişin sağlanmasında Katır Yolu kullanılmıştır. Bu dönemde değerli eşya ve tarım ürünleri katırlar aracılığıyla Paflagonya’dan Safranbolu’ya oradan da Batı sancaklara iletilmiştir.
Batı Sancakları ile Kastamonu sancağı arasında Köprü vazifesi gören Katır yolunun ilk dönemlerdeki (asıl ismi) bilinmemektedir.
Fatih Sultan Mehmet Komutasındaki Osmanlı Kara ve Deniz ordusu 1460 yılında Cenevizlilere ait Amasra Kolonisini Kuşatmış ve bu kuşatma öncesi keşif ve askeri ikmalde Katır yolu kullanılmıştır.
Askeri amaçlı kullanılan Katır Yolunun isminin Sadrazam Veli Mahmud Paşa tarafından Amasra Kuşatması sonrası verildiği düşünülmektedir.
Yüzyıllık tarihe sahip olan Katır yolunun Askeri, Ticari ve ulaşım amaçlı kullandığı düşünülmektedir.
36 Kilometrelik Taş döşeli (Patika) yolda çok sayıda Han, Hamam, Kervan, Sebil, Kurgan ve Köprü inşa edilmiştir.
Bu kadar çok eserin inşa edilmesi bu yolun askeri ve ekonomik amaçlı kullanıldığı doğrulamaktadır.
Günümüzde ise bu yol daha çok turizm amaçlı kullanılmaktadır.
Çember Bezi
Coğrafi işaret tescilli yöresel ürünümüz olan çember bezi kadınlar tarafından başörtüsü yapmak amacıyla dokunur
Eflani geleneksel el sanatları arasında bulunan, tezgâhlarda dokunan ve “Cember” denilen başörtüsü, özel olarak örülen çoraplar, kadınların entari yerine giydikleri “dokurcun” adıyla anılan giysiler bulunmaktadır. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından ‘Eflani Cember Bezi’ Coğrafi İşaret başvurusu ilanı 7 Aralık 2014 Pazar tarihli 29198 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Yine“Eflani Cember Bezi” ibareli ürün, Eflani Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından “Mahreç” işareti olarak C2008/023 başvuru ve 191 tescil numarası ile 15.04.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere tescil edilmiştir.
Tarihi Taşhan
Taşhan binası 1884 (1302) yılında Hacı Mustafa tarafından yaptırılmıştır. Üst katı uzun yıllar konaklama tesisi olarak hizmet vermiş olup, zemin katındaki dükkanlar ise; fırın, berber, bakkal, zahireci gibi esnaflar tarafından işletilmiştir. Safranbolu’dan Eflani’ye uzanan tarihi katır yolu Tarihi Taşhan’da son bulmaktadır. 2014 yılında Eflani Belediyesi tarafından restore ettirilerek hizmete açılmıştır.
Taşhan binası üzerinde bulunan kitabede aşağıdaki metin yer almaktadır.
Hamdülillah nail oldum hanın küşadına
Merhamet babın ihsan et evladı ahfadıma
Hacı Bektaşı Veli cansız duvarı yürüden
Cihanda vakıf olunmaz haydarın esrarına
Pirimiz Şeyhi Şazilidir lütfi ihsan sırrı hüdadır
Saçaklı Hacı Bekir Zade Hacı Ali Ağanın Oğlu
Hacı Mustafa derler şöhreti şanıma
Bitiş tarihi: 1302 (1884)
